E-M123 – antička

Od 1% do 15% prisutnost u Evropi, Bliskom istoku i sjeveru Afrike

Genetika

Prema mišljenju naučnika, E-M123 je nastala pre 19.000 godina. Njeno mjesto porekla je nepoznato, ali je verovatno u regionu Crvenog mora, između južnog Levanta i Etiopije. Također naučnici vjeruju da je njena glavna podgrana E-M34 je najverovatnije nastala na Levantu prije 15.000 godina. Ubrzo nakon toga, E-M34 je podijeljena na dvije grane, M84 i Z841, koje su vjerovatno ustanovljene u oblasti Plodnog polumjeseca tokom tzv. neolita. U ovom trenutku nije jasno kada su se  proširili izvan Bliskog istoka

Grane K257 i Y4970 su se pojavile oko 3000.godine p.n.e. i pronađene su u Iranu, Jermeniji, Turskoj, Rusiji, Grčkoj, Italiji i Francuskoj. Ovo bi moglo da bude povezano sa širenjem Kura-Araks kulture sa južnog Kavkaza ka Anadoliji i Iranu. Tada bi se proširila po Grčkoj i Italiji.

CTS1096 je podeljena na tri podgrane prije oko 7.500 do 7.000 godina, u periodu koji odgovara pojavi bakarnog doba u blizini modernog Kurdistana. Ove podgrane su nastavile da se šire širom Bliskog istoka, Grčke i Italije tokom bronzanog doba. Danas, FGC18412 (ili Y5412) je glavna podgrana E-M123 pronađena u Evropi.

Stara DNK

U kostima stare DNK M123 je pronađena na teritoriji Palestine u periodu 12,500–9,500 BC

Feničansko, grčko i rimsko širenje E-M34

Antička vremena donijela su nove talase kolonizacije širom Mediterana. Prvi kolonisti su bili Feničani,koji su došli iz današnjeg Libana i pokrajine Tartus u Siriji. Feničani su posjedovali različite haplogrupe što se odražavalo na složenu genetsku historiju drevnog Bliskog istoka. Jedna od njih je bila E-M34 (naročito Levantske grane poput Y15558 i Z21421), što danas čini oko 15% libanskog Y-DNK, ali je vjerovatno činio veći postotak prije nego što je došlo do grčkih, rimskih, arapskih, vizantijskih, srednjevekovnih krstaših i otomanskih osvajanja koja se promijenila genetsku sliku tog regiona. Feničani su širili E-M34 na Kipar, Maltu, Siciliju, Sardiniju, Ibicu i južnu Iberiju.

Drevni Grci su doprinijeli ponovnom širenju većeg broja nosilaca E-M34 (i E-V13) ka mjestima poput Kipra, Sicilije, juga Italije, Ligurije, Provanse, istočne Španije i u suštini svih dijelova klasičnog antičkog grčkog svijeta. Aleksandrovo osvajanje Bliskog istoka bi prenosilo tipične grčke podgrane tih haplogrupa dalje, možda čak do Avganistana i Pakistana, iako samo u tragovima po stepenu učestalosti. Bliskom istok je ostao pod kontrolom Grka sve do rimskog osvajanja, a zatim su ponovo uspostavili uticaj na ovim prostorima tokom vizantijskog perioda.

Migracije u okviru Rimskog carstva vjerovatno su odigrale ulogu, iako manju, u širenju E1b1b u Evropi. Čini se da je najveći genetski uticaj Rimljana/Italijana izvan Italije bio u Galiji (modernoj Francuskoj, Belgiji, južnoj Nemačkoj i Švajcarskoj), vjerovatno zato što je to bila najbliža regija Italiji koja je koristila dobro razvijenu rimsku putnu mrežu (zapravo naslijeđenu od samih Gala)).

Statistika E-M123

Nasljednika E-M123 danas najviše ima na prostoru Palestine, zatim slijede Etiopljani porijeklom iz Palestine.

E-M123 kroz historiju

Stara era

XII

Gradovi Feničana izborili stekli su svoju nezavisnost oko 1200. godine kao rezultat pada Hetitskog kraljevstva. Njihovo slovno pismo predstavlja osnovu svih drugih zapadnosemitskih azbuka, a time i evropskih, mongolskih i indijskih pisama.

VIII

Ekspanzija Asirije u 8. vijeku p. n. e. dovelo je do gubitka nezavisnosti važnih trgovačkih centara u Siriji što je dovelo do toga da Feničani postanu glavni nabavljači sirovina Asirskom carstvu. Zbog toga su bili prinuđeni da svoju trgovačku mrežu prošire van istočnog sredozemlja. Tako je došlo do osnivanja raznih trgovačkih kolonija širom Mediterana.

Feničani su osnovali kolonije u svim delovima Sredozemnog mora. I Kadiz u Španiji i Marsej u Francuskoj, kao i većina gradova na Sardiniji i Korzici, i Kartagina na sjevernoj obali Afrike, sve su to bile feničanske naseobine mnogo prije nego što su pripadale Grcima i Rimljanima.

Grčka je u 8. vijeku p. n. e. počela izlaziti iz mračnog doba koje je slijedilo nakon propasti Mikenske civilizacije. Pismenost se izgubila i mikensko pismo je zaboravljeno, pa su Grci prilagodili feničansko pismo grčkome i od oko 8. vijeka počinju se pojavljivati pisani zapisi. Grčka je bila podeljena na mnogo malih zajednica, polisa.

Grci oko 750. p. n. e. započeli širenje koje je potrajalo 250 godina, naseljavajući kolonije u svim pravcima. Na istoku su prvo kolonizovali egejsku obalu Malu Aziju, a onda Kipar i obale Trakije, Mramorno more i obale Crnog mora. Na zapadu su naseljene obale Albanije, Dalmacije, Sicilije i južne Italije, a onda i južna obala Francuske, Korzika pa čak i sjeveroistočna Španija. Grčke kolonije su osnovane i u Libiji. Današnji gradovi Sirakuza, Napulj u Italiji, Marselj i Istanbul u svom početak su bili grčke kolonije Surakuza, Neapolis, Masilija i Vizantion.

VI

Do 6. vijeka pojavilo se nekoliko dominantnih gradova u grčkim poslovima. To su bili gradovi Atina, Sparta, Korint i Teba. Svaki od njih je stavio okolna seoska područja i manje gradove pod svoju upravu, a Atina i Korint su pak postali glavna pomorska i trgovačka sila.

U Joniji (današnja egejska obala Turske) grčki gradovi, koji su uključivali velika središta poput Mileta i Halikarnasa, nisu mogli održati svoju nezavisnost i došli su pod vlast Persijskog carstva sredinom 6. vijeka.

Godine 538. p. n. e. Fenikiju su pokorili Persijanci.

V

U petom vijeku se vode grčko-perzijski ratovi, koji su se završili oslobađanjem Vizantiona 478. godine p.n.e.  i pomirskom nadmoću Atine.

Nakon grčke pobjede u bici kod Eurimedonta 466. p. n. e., Persijanci više nisu bili prijetnja.

431. p. n. e.  je izbio Peloponeski rat između Atine i Sparte i njenih saveznika, koji završio pobjedom  Sparte 404. p. n. e.

IV

339. p. n. e. Makedonija objavljuje rat Atini, Sparti i Tebi.

Od 331. do 324. p. n. e, Aleksandar Makedonski je osvojio sve između grčih polisa do Indije.

II

Bitkom kod Korinta godine 146. pne. Grčka pada pod vlast Rima.

Nova era

II

U 2. vijeku Grci su postali dio rimske vladajuće klase.

III

Od 264. p. n. e. počinju Punski ratovi između Rima i Kartagine – nasljednika Fenikije.

IV

330. n.e. kada je rimski car Konstantin Veliki na mjestu nekadašnjeg grčkog grada Bizantija osnovao novu carsku prijestolnicu Konstantinopol, a što se tradicionalno uzima kao početak Bizantskog Carstva.

BOŠNJACI I M123

Među Bošnjaciam na zapadnom Balkanu još uvijek nije identificirana ova hapogrupa. Do sada je isključivo identificirana među Pomacima u Bugarskoj.

 

Izvori: Eupedia, Wikipedia, Bošnjački DNK projekat

REKLAME
Test
Test

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *