Sjenica (naselje)

Sjenica je gradsko naselje u Sandžaku u općini Sjenica.

Geografija:

Sjenica se nalazi na zapadu Sandžaka. Nalazi se na putu Novi Pazar – Sjenica – Nova Varoš, koji spaja Ibarsku magistralu sa Zlatiborskom magistralom pa ima predsipozicije za dobre saobraćajne veze sa istokom i zapadom Sandžaka. Ovoj opštini pripada najveći dio Sjeničko-pešterske visoravni. Graniči se sa šest opština, i to Novim Pazarom, Tutinom, Bijelim Poljem (Republika Crna Gora), Prijepoljem, Novom Varoši i Ivanjicom. Površina opštine je 1056 km². Kao posebne manje prirodno-geografske celine ističu se Pešterska visoravan i Sjenička kotlina. Niži dio Pešterske visoravni je Peštersko polje po kojem je nekada tekla ponornica Boroštica pa je i po tome ovo polje slično kraškim poljima. Prosječna nadmorska visina Pešterske visoravni je između 1.100 i 1.200 metara. Sjeničku u kotlinu čine njen obod i Sjeničko polje koje ima nižu nadmorsku visinu za 100 do 150 metara od Pešterske visoravni. U ovom dijelu se nalazi gradsko naselje. Najniži dijelovi ove općine su Kumanica na obali Lima 480 metara, granica sjeničke i novopazarske opštine u Bijelim vodama 520 metara i u ušće rijeke Kladnice u Uvac 905 metara nadmorske visine. Cijeli prostor je skoro ograđen planinama Golijom, Javorom, Zlatarom, Jadovnikom, Giljevom, Žilindarom, Ninajom, Trojanom, Suharom. Najviše tačke su: Jankov kamen 1.833 m, Katunić na Jadovniku 1.734 m, Ozren 1.680, Zlatar 1.627, Jelenak na Giljevi 1.617, Žilindar 1.616, Ograđenik na Javoru 1.445, Homar 1.461, Žabren na Suharu 1.416 i Velika Ninaja 1362 metara. Čitav ovaj izvanredan prirodni ambijent ima sve karakteristike kraških površi u kojoj preovlađuju krečnjačke stene i pravim primerima kraškog reljefa. Poznate su Tubića, Ledena, Baždarska pećina kao i kanjon rijeke Uvac.

Na Sjeničko-pešterskoj visoravni prisutne su specifične hidrometeorološke karakteristike pa se zbog toga pojavljuju ekstremno niske temperature i leti i zimi. Tako je u gradu Sjenici 26. januara 1954. godine zabeležena temperatura od minus 38,3 °C. Takođe je zanimljivo da je 17. juna 1989. godine pao snijeg visine 15-20 centimetara. Po brežuljcima oko Sjenici pao je snijeg i 31. maja 1996. godine. Slane se pojavljuju i u julu kao što se to desilo 12. jula 1935. godine i 10. jula 1998. godine, a u junu i avgustu nisu nikakva rijetkost.

Historija:

Stari vijek

Ako imate informacija, pošaljite nam ispod u komentaru.

Srednji vijek

Sjenica se prvi put pominje 1253. godine u povelji kralja Uroša Nemanjića kao mjesto na dubrovačkom putu, gdje su pristajali i plaćali carinu dubrovački trgovci. U sjeničkom kraju se nalazi mjesto Caričina gde je bio letnjikovac carice Jelene, žene cara Dušana Silnog.

Osmanlije

Zauzimanje Sjenice Srbi su pokušali tokom Bečkog rata, između 1688. i 1690, kao i 1737. godine, oba puta u saradnji sa austrijskom vojskom.

Karađorđev genocid u Sjenici

Zbog svog geostrateškog i političkog položaja u 19. vijeku Sjenica je smatrana veoma važnom tačkom, pa su prema njoj bile usmeravane vojne operacije, tako je bilo i u Prvom srpskom ustanku kojim je rukovodio Karađorđe. Na Đurđevdan 1809. godine Karađorđevi ustanici su na prevaru zauzeli Sjenicu i pobili 2/3 njenog stanovništva. Sjenica im je bila usputna stanica na putu ka Novom Pazaru i Rogozni.

Sjenički Sandžak

Sredinom 19. vijeka, u vreme velikih upravnih reformi, Sjenica je počela da dobija na značaju kao mjesto u kojem su često boravili tadašnji novopazarski kajmakami i sandžakbegovi.

Poseban Sjenički sandžak (tur. Seniçe sancağı) nastao je 1902. godine, nakon preuređenja Novopazarskog sandžaka, koje je izvršeno na taj način što su jugoistočne kaze ovog sandžaka pripojene susednim sandžacima (Prištinskom i Pećkom) dok je od preostale četiri kaze (Sjenica, Bijelo Polje, Nova Varoš i Vraneš-Donji Kolašin), stvoren poseban Sjenički sandžak, koji se na istoku graničio sa Prištinskim, na jugu sa Pećkim i na zapadu sa Pljevaljskim sandžakom.[2]

U to vrijeme, na području Sjeničkog sandžaka ukrštali su se suprotni interesi Turske, Austrougarske, Srbije i Crne Gore, tako da je i sama Sjenica dobila na značaju, što je došlo do izražaja i tokom Aneksione krize (1908-1909).

Sanjak of Novi Pazar, Ottoman Balkans (late 19th century).png

Sjenički Sandžak

Srpsko zauzimanje Sandžaka

Na početku Prvog balkanskog rata u jesen 1912. godine, cjelokupno područje Sjeničkog sandžaka zauzele su vojske Srbije i Crne Gore. Sam grad Sjenica zauzet je 24.oktobra 1912. od strane srpske vojske. Prema sporazumu između savezničkih država, veći dio Sjeničkog sandžaka, uključujući i sam grad Sjenicu, pripao je Srbiji, dok je manji dio pripao Crnoj Gori. Konačna granična linija utvrđena je posebnim sporazumom o razgraničenju između Srbije i Crne Gore od 12. novembra 1913. godine.

Partizanski poraz u Novom Pazaru

Pri pokušaju da uđu u Sjenicu 22. decembra 1941. poubijani su 50 do 100 partizana, većinom Srba, iz zasede od strane Muslimanske milicije na čelu sa Hasan agom Zvizdićem,  zbog čega je Sjenica decenijama bila u nemilosti Titovog režima. Krajem Drugog svjetskog rata snage narodno-oslobodilačke vojske Jugoslavije su oslobodile Sjenicu 12. decembra 1944. godine.

Toponimi:

Ako imate informacija o imenima cesmi, brda, dolina, livadama, šuma, potoka itd. pošaljite nam ispod u komentaru.

Stanovništvo:

U naselju Sjenica živi 10578 punoletnih stanovnika, a prosječna starost stanovništva iznosi 36,1 godina (35,7 kod muškaraca i 36,6 kod žena).

Stanovništvo u ovom naselju je mješovito uz bošnjačku većinu (prema popisu iz 2011. godine), a na posljednjem popisu primjećen je porast u broju stanovnika.

Demografija[5]
Stanovnika
3.805
4.478
5.124
8.552
11.136
14.445 14.055
13.161 15.648
14.060

 

Etnički sastav prema popisu iz 2011.[6]
Bošnjaci
12.859 82,24 %
Srbi
2.127 15,12 %
Romi
93 0,66 %
Crnogorci
12 0,08 %
Albanci
11 0,07 %
Hrvati
6 0,04 %
Makedonci
3 0,02 %
Ostali
34 0,24 %
Regionalna pripadnost
2 0,01 %
Neizjašnjeni
19 0,13 %
Nepoznato
70 0,49 %

Kultura i prevreda

Od poznatijih privrednih organizacija tu su: Fabrika lateksa i ženske modne konfekcije „Sanateks, „Vesna“, Rudnik uglja „Štavalj“, Poljoprivredno-šumarski kombinat „Pešter“ koji se bavi ratarskom i stočarskom proizvodnjom, otkupom poljoprivrednih proizvoda. Pešterska visoravan je poznato po svojim predispozicijama za odgoj ovaca i goveda, od kojih se proizvodi veoma ukusan i cenjen „sjenički“ sir i kačkavalj.

 

Putem pretrage možete provjeriti ko se sve testirao iz ovog naselja:  BAZA

 

Izvori: Wikipedia, Poreklo, Bošnjacki DNK projekat

REKLAME
Test
Test

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *