I2a1>L621 Istočni Staroevpljani

Zastupljenost ove haplogrupe među bosanskohercegovačkim Bošnjacima seže do 43,53% (Marjanović et al. 2005). Ova haplogrupa posjeduje i visoke frekvencije širom zapadnog i centralnog Balkana, najprije na jugoslovenskom i naročito na štokavskom govornom području. I-L621 je prema ISOGG-ovoj nomenklaturi per 2019.-2020. godine ekvivalentna sa I2a1b2.

Porijeklo

Haplogrupa I2a1b-L621 je jedan od ogranaka haplogrupe I koja ukupno predstavlja gotovo petinu stanovništva u današnjoj Evropi. Skoro isključiva distribucija haplogrupe I na evropskom kontinentu sugerira da je najvjerovatnije formirana na području Evrope u dalekoj prošlosti.

Mapa Bošnjačkog DNK projekta kreirana na osnovu baze Starih DNK pronalazaka (u nastavku će biti prikazano još mapa)

Haplogrupa I se pritom dijeli na dva glavna ogranka (I1 i I2) koja predstavljaju većinu postojećih varijacija, naročito na evropskom kontinentu (Kivisild, 2017). Jedna od danas uglavnom općeprihvaćenih predpostavki jeste da ograničeni geografski prostor na kojem se širila haplogrupa I reflektuje jedan lokalni kontinuitet od vremena pravih stanovnika Evrope (Rootsi et al. 2004). Arheogenetička istraživanja, tj. DNK analiza starih kostiju, koje su sprovedene u zadnjih godina su dobrim dijelom utvrdile prisustvo ove haplogrupe među najstarijim stanovnicima Evrope.

Haplogrupa I2, odnosno njen ogranak L596 je utvrđen u drevnim uzorcima datiranim iz ranog i srednjeg holocenskog perioda, kako među anadolskim poljoprivrednicima (Lazaridis et al. 2016) tako i među skandinavskim lovcima i sakupljačima na lokalitetu Motala u Švedskoj (Mathieson et al. 2015).

S time u vezi, pararelna grana L460 je bila jedna od najučestalijih haplogrupa među ranim poljoprivrednicima cenralne Evrope (Gamba et al. 2014). Njena uzvodna grana M423, koja se danas razgranjuje u dva osnovna ogranka (zapadnoevropski L161 i istočnoevropski L621) su utvrđene u drevnim kostima lovaca i sakupljača na prostoru Skandinavije, Njemačke, Švicarske, Iberije i Mađarske (Haak et al. 2015; Mathieson et al. 2015).

Nastanak

Haplogrupa I2a1b-L621 je prema proračunu YFull projekta formirana prije između 15900 i 12500 godina, dok se njen TMRCA, odnosno najstariji zajednički predak, procjenjuje da je živio prije između 8100 i 5700 godina. Haplogrupa I2a1b2-L621 je procentualno najzastupljenija u Bosni i Hercegovini sa učestalošću od 49% (Doğan et al. 2017).

Podgrane i širenje haplogrupe

Haplogrupa I2a1b-L621 se razgranjuje u dvije osnovne grane; Y145825 i CTS10936. Obije posjeduju najvišu raznovrsnost na području centralne i zapadne Evrope što sugerira da su najvjerovatnije formirane na tom području prije između 8 100 i 5 700 godina (per YFull). Na haplogrupu I2a1b-L621 su moguće pozitivni dva drevna uzoraka iz Motale u Švedskoj i koji datiraju iz perioda između 5898. i 5531. godine p. n. e tj. vrijeme nordijskog srednjeg kamenog doba (Haak et al. 2015; Mathieson et al. 2015).

S druge strane područje Baden-Württemberga u današnjoj jugozapadnoj Njemačkoj predstavlja najviši diverzitet većeg dijela podgrana na cjelokupnom nivou između matične grane L621 i starijih grana nizvodno od kako Y145825 tako i CTS10936. Grana Y3120 (formirana prije oko 3400 godina) koja se nalazi nizvodno od CTS10936 ima s druge strane najvišu raznovrsnost i distribuciju u istočnoj Evropi, što ukazuje na migracioni smijer starijih grana nizvodno od CTS10936 iz centralne i zapadne Evrope u istočnu Evropu za vrijeme bakarnog i ranog  bronzanog doba. Visoki diverzitet haplogrupe I2a1b-L621 na području Baden-Württemberga ukazuje na vjerovatnoću formiranja i razvitka njenih najstarijih grana unutar kasnoneolitskih horizonata poput Michelsbergške (4400-3500 p. n. e.) i nasljedničke Wartbergške kulture (3600-2800 p. n. e.). Na potencijalni prvobitni razvitak starijih ogranaka haplogrupe I2a1b-L612 unutar Michelbergške kulture ukazuju i arheogenetička istraživanja skeleta koji se dovode u vezu sa megalitskim grobnicama na lokalitetu Beselich-Niedertiefenbach u Wiesbadenu i Njemačkoj gdje je u dva muška uzorka utvrđena matična grana M423 (Immel et al. 2019).

Karta rasprostranjenosti Michelsbergške i Wartbergške kulture sa lokacijom arheoloških lokaliteta Niedertiefenbach. Izvor: Immel et al. 2019.

Tokom indoevropskih R1b migracija, I2a starosjedioci, koji domoniraju centralnom i zapadnom Evropom bivaju faktički uništeni. Tako na primjer I-L621 za koju se procjenjuje da je formirana 12 000 god. p.n.e., svi potomci koji su identificirani danas potiču od pretka koji je živio oko 5000 god. p.n.e.

Migracija iz centralne u istočnu Evropu

Što se tiče migracije iz centralne u istočnu Evropu, za sada postoje dvije teze:

  • Teza o migraciji tokom Kulture grobnih humki

Već pomenuta raznovrsnost najstarijih ogranaka nizvodno od CTS10936 na prostoru centralne i zapadne Evrope, uključujući i jedne od osnovnih ogranaka nizvodno od grane CTS10228 od koje je proistekla istočnoevropska grana Y3120, ide u prilog migracionom scenariju koji sporazumjeva populaciono kretanje sa zapada prema istoku, moguće u okviru sjevernih i istočnih zona arheoloških horizonata poistovjećenim sa proto-Keltima.

S druge strane, grana CTS10228 koja se razgranjuje u dvije osnovne podgrane; zapadnoevropsku Y81696 i istočnoevropsku Y3120, posjeduje dva sebi svojstvena diverziteta. Suprotni geografski diverziteti oba ogranka nizvodno od CTS10228 bi mogli da ukazuju na potencijalno formiranje grane CTS10228 na širem geografskom području između dva prostora koja posjeduju najveću raznovrsnost respektivnih ogranaka, što bi obuhvatalo područje današnje zapadne Poljske i Njemačke. Međutim, visoki diverzitet ogranka Y81696 u zapadnoj Njemačkoj i istočnoj Francuskoj korespondira sa diverzitetom uzvodnih odnosno matičnih grana, što ukazuje na neprekidni kontinuitet geografske rasprostranjenosti nosilaca haplogrupe I2a1b-L621 i njenih starijih grana u zapadnoj Evropi, uključujući djelomično i granu CTS10228.

Veliko odsustvo grane Y3120 na području zapadne Njemačke i Francuske kao i potpuno odsustvo pararelne grane Y81696 u istočnoj Evropi i na Balkanu ide u prilog predpostavci da se razgranjivanje njima matične grane CTS10228 desilo tamo gdje je najveći diverzitet grana uzvodno od CTS10228 tj. na području centralne i zapadne Evrope.

Jedna od razgranutih grana tj. grana Y81696, predstavlja geografski kontinuitet u zapadnoj Evropi koji sporazumjeva sve grane na nivou između L621 i Y81696, dok je ostatak grane CTS10228 migrirao na područje današnje Poljske, najvjerovatnije u okviru Kulture grobnih humki (1600-1200 p. n. e.), koja se prosticala od današnje Njemačke do Karpata.

  • Teza o migraciji kroz pleme Bastarna

S obzirom na najvjerovatnije porijeklo grane CTS10228 na području između zapadne Poljske i zapadne Njemačke, njena ekspanzija na prostor sjeverno od Karpata bi se mogla dovesti u vezu i sa kasnijim migracijama, prije svega sa migracijama germanskih Bastarna koji su prostor sjeverno i istočno od Karpata naselili iz pravca bastarnske pradomovine između rijeka Odre i gornje Visle u zapadnoj Poljskoj u 3. stoljeću p. n. e. Migracija Bastarna na istok se dovodi u vezu sa širenjem Gubinsko-Jastorfske kulture u istočnu Evropu i kasnije absorbiranje njenih elemenata u proto-slavensku Zarubinciski kulturu u kojoj su Bastarni postali jedni od sudjeonika u složenom procesu razvitka slavenske etnogeneze (Ljažin, 2010; Šukin, 1999). Vremenski i arheološki boljih kandidata od Bastarna trenutno nema. Bastarnski prodor na Balkan u 2. vijeku također dobro objašnjava i pojavu grane I2a-Y18331 među Grcima.

Lijevo: Rasprostranjenost arheoloških kultura poistovjećenim sa pre-proto-Slavenima, proto-Slavenima i Slavenima. Izvor: Wikimedia Commons per Mallory, J. P. & Adams, D. Q. (1997). Desno: Barbarska plemena na granici Rimskog carstva u 2. stoljeću n. e.; Bastarni i Venedi (proto-Slaveni). Izvor: Wikimedia Commons.

zumirana desna karta

Filogenetski niz haplogrupe I2a1b-L621 i teritorijalna rasprostranjenost uzvodnih grana u vremenskom konceptu. © Bošnjački DNK projekat

I-L621 širenje i podgrane

Istočnoevropski ogranak Y3120 je prema proračunu YFull projekta formiran prije između 2700 i 4100 godina, dok se njen TMRCA, odnosno najstariji zajednički predak, procjenjuje da je živio prije između 1850 i 2400 godina. Ova grana posjeduje najvišu varijaciju na području zapadne Ukrajine i šireg područja sjeverno od Karpata (Battaglia et al. 2009; Utevska, 2017). Visoki diverzitet starijih ogranaka nizvodno od Y3120 ukazuje na provobitnu geografsku ekspanziju nosilaca ove grane s područja današnje jugoistočne Poljske (Fóthi et al. 2019).

Grana Y3120 se pritom razgranjuje u pet osnovnih ogranaka; stariji ogranak Y3120* i mlađi ogranci FGC12098, Y18331, Z17855, Y4460 i S17250, koji su svi, osim Y3120*, formirani u periodu prije između 1850 i 2400 godina (per YFull).

  • FGC12098: predstavlja novootkriveni ogranak grane Y3120. Za sada postoje trojica poznatih pripadnika ove grane, od kojih je jedan porijeklom iz Poljske, drugi vuče svoje korijene iz sjeveroistočne Bosne i Hercegovine, dok je treći iz Srbije. Njih trojica dijele najmanje 6 SNP-ova ispod FGC12098.
  • S17250: čini najbrojniji ogranak od Y3120. Preovladava u istočnoj i centralnoj Evropi (Poljska, Mađarska, Njemačka, Slovačka, Češka i Ukrajina), ali i na Balkanu. Ova grana obuhvaća dio klastera DYS448=20 osim nizvodne grane PH908 koju karakteriše vrijednost DYS448=19. 
  • Y4460: preovladava u sjeveroistočnoj Evropi (Rusija, Bjelorusija, Ukrajina i baltičke zemlje). U jugoistočnoj Evropi seže jedino visoke frekvencije na istočnom Balkanu i u Sloveniji. Modalna vrijednost ove grane je DYS448=20.
  • Z17855: najvišu rasprostranjenost posjeduje na području istočnog Balkana i istočne Evrope. Ovu granu također karakteriše vrijednost DYS448=20.
  • Y18331: najvećim dijelom prisutna u istočnoj Evropi (Bjelorusija, Ukrajina i Poljska), dok na Balkanu seže jedino visoku frekvenciju na području Grčke.

Najveći broj testiranih Bošnjaka pripada grani S17250, naročito njenoj podgrani PH908, formirana prije 1850 godina (per YFull). PH908, ranije poznata kao Dinarska južna, predstavlja najbrojniju haplogrupu među Bošnjacima, kao i među susjednim narodima, prije svega Hrvatima, Srbima i Crnogorcima. Podgranu PH908 karakteriše Y-STR vrijednost DYS448=19 dok matičnu granu S17250, kao i njene pararelne grane, karakteriše vrijednost DYS448=20, sačinjavajući s time u vezi dnjepro-karpatski klaster (Utevska, 2017). Shodno tome, DYS448=20 karakteriše najveći diverzitet na području današnje zapadne Ukrajine, istočne Poljske i južne Bjelorusije, što ukazuje i na mjesto kako porijekla tako i ranosrednjovjekovne ekspanzije. Najveću raznolikost na istom prostoru posjeduje i ogranak PH908, što sugerira da je procentualna dominacija ove grane na području zapadnog Balkana posljedica osnivačkog efekta (Utevska, 2017).  

I-L621 u kostima starih naroda

  • Na granu I2a1b-CTS10228>Y3120 je prediktovan ranozapadnoslavenski uzorak Niem13 sa lokaliteta Niemcza u blizini Wrocława u Donjošleskom vojvodstvu u jugozapadnoj Poljskoj. Datira iz 9. stoljeća n. e. (Stolarek et al. 2018; Zenczak et al. 2017).

Zapadni Slaveni

Lijevo: Pokrštavanje Venda (Polabskih Slavena): Danski biskup Absalon uz pratnju danskog kralja Valdemara I. uništava kip slavenskog božanstva Svantevida (Svetovida) padom zapadnoslavenske utvrde Arkone na ostrvu Rügen u sjevernoj Njemačkoj, čime je okončan Vendski Križaški rat 1147. godine. Ulje na platnu od Laurits Tuxena (1853-1927). Desno: Rasprostranjenost zapadnoslavenskih plemena u 9. i 10. stoljeću n. e. Uzorak Niem13 je najvjerovatnije pripadao plemenu Šlezana. Izvori: Wikimedia Commons.

  • Na granu I2a1b-CTS10228 je pozitivno i 9 uzoraka (od kojih su 5 ili 6 negativni na podgranu S17250) na lokalitetima Karos i Magyarhomorog u Mađarskoj. Na lokalitetu Karos u sjevernoj Mađarskoj je ova grana utvrđena u uzorcima KEII/16, KEII/52, KEIII/11, K2/16, K2/52 i KR/12 a u Magyarhomorogu u uzorcima MH/9, MH/15 i MH/16. Svi uzorci datiraju iz mađarskog osvajačkog perioda (895. do sredine 10. Stoljeća n. e.) (Neperáczki et al. 2019; Fóthi et al. 2019).
File:Feszty vezerek.jpg

Mađari

Sedam mađarskih poglavara stižu u Karpatski bazen. Detalj iz ciklorame Árpáda Fesztyja (1856-1914) pod nazivom Dolazak Mađara. Izvor: Wikimedia Commons.

  • Grana I2a1b-CTS10228 je utvrđena u vikingškom uzorku VK53 na arheološkom lokalitetu Kopparsvik na Gotlandu u Švedskoj. Autosomalni rezultat (tj. porijeklo po svim linijama) Vikinga u Kopparsviku pokazuje značajnu istočnoevropsku komponentu od oko 65%, što ukazuje na vjerovatno prekomorsko porijeklo iz Pomeranije ili Baltika. Posmrtni ostatci datiraju iz 10. ili 11. stoljeća n. e. (Margaryan et al. 2019).  

Vikinzi

Lijevo: Völundov kamen iz Ardrea na Gotlandu u Švedskoj. Völund je u Völundovoj kvidi (zapadni staronordijski: Vǫlundarkviða) u poetskoj Eddi bio poglavica Velenjaka. Datira iz 8. ili 9. Stoljeća n. e. Original se nalazi u Historijskom muzeju u Štokholmu (inventarni broj SHM 11118). Desno: Gradovi u Skandinaviji za vrijeme Vikingškog doba (793-1066. n. e.) Izvori: Wikimedia Commons.

  • Na nizvodnu granu I2a1b-CTS10228>Y3120 je pozitivan varjaški uzorak VK542 iz Černigiva sjeverno od Kijeva u današnjoj sjevernoj Ukrajini. Uzorak datira iz 11. stoljeća n. e. i poistovjećuje se sa knezom Tmutarakana i Novgoroda, Glebom Sviatoslavičem iz dinastije Rurikoviča, osnivača Kijevske Rusije. Slično sa predhodnim vikingškim uzorkom, i uzorku VK542 je utvrđena pretežna istočnoevropska autosomalna komponenta (Margaryan et al. 2019).

Varjazi

Lijevo: Poziv Varjaga: Rurik i njegova braća stižu u Staru Ladogu (sjeverozapadna Rusija). Slikao Viktor Mihailovič Vasnetsov (1848-1926). Desno: Kneževine kasnije Kijevske Rusije, nakon smrti Iaroslava I. u 11. stoljeću n. e. Izvori: Wikimedia Commons.

  • Na granu I2a1b-CTS10228>Y3120>S17250>Y5596>Z16971>Y5595>A16881 je pozitivan uzorak Sunghir 6 sa arheološkog lokaliteta Sunghir u Vladimirskoj oblasti u zapadnoj Rusiji. Datira iz perioda između 1050. i 1200. godine n. e. (Sikora et al. 2017).

Kijevski Rusi

Lijevo: Medaljica Velikog Kneza Aleksandra Iaroslaviča Nevskog; princ Novgoroda, veliki knez Kijeva i Vladimira u 13. stoljeću n. e. Nalazi se u Ermitažu u Sankt Peterburgu u Rusiji. Desno: Vladimirsko-Suzdaljska Kneževina (ljubičasto) u kojoj je živio i sahranjen gore pomenuti uzorak. Izvori: Wikimedia Commons.

  • Iz benediktanske opatije Břevnovský klášter u Pragu u Češkoj je u posmrtnim ostatcima dvoje osoba (uzorci Zub 12 i Zub 15), na osnovu vrijednosti markera DYS449 i DYS444, prediktovana grana I2a1b-CTS10228>Y3120>S17250>PH908. Uzorci datiraju iz 12. stoljeća n. e. (Kvítkova, 2010). 

Česi

Lijevo: Sveto rimsko carstvo u 12. stoljeću. Uzorci Zub 12 i Zub 13 datiraju iz vremena kada je područje današnje Češke bilo u sastavu Kraljevstva Bohemije iliti Češkog kraljevstva unutar Svetog rimskog carstva. Desno: Ulaz u benediktansku opatiju Sv. Adelberta i Sv. Margarete Břevnovský klášter u Pragu u Češkoj. Osnovan je od Sv. Adelberta 993. godine, za vrijeme vladavine Boleslava II., vojvode Češke. Izvor: Wikimedia Commons.

  • Grana I2a1b-CTS10228>Y3120>S17250>PH908 je također utvrđena u skeletnim ostatcima na dva arheološka nalazišta u Bosni i Hercegovini; u nekropoli stećaka u Divićima kod Jajca i u Kopošićima kod Ilijaša, među njima i u skeletnim ostatcima kneza bosanskog Batića Mirkovića, datiranim iz 15. stoljeća n. e. (Kalajdžić et al. 2019).

Bošnjaci

Lijevo: Bosansko Kraljevstvo na svom teritorijalnom vrhuncu označeno crvenim granicama. Desno: Nekropola stećaka u Kopošićima kod Ilijaša, datiranim iz kasnog srednjeg vijeka. Izvori: Wikimedia Commons.

Prikaz statistike zastupljenosti među narodima i regijama današnjice

Populacija Procenat Uzorak Izvor
Bosna i Hercegovina (Hrvati) 71.1% 90 Marjanović et al. 2005
Bosna i Hercegovina (Hercegovina) 63.83% 141 Peričić et al. 2005
Bosna i Hercegovina (Zenica) 52.20% 69 Peričić et al. 2005
Bosna i Hercegovina 49% 100 Doğan et al. 2017
Bosna i Hercegovina (Tuzla kanton) 49% 100 Doğan et al. 2016
Hrvatska (istočna Hrvatska) 40% 220 Mršić et al. 2014.
Srbija 38.5% 173 Mirabal et al. 2010
Hrvatska 37.7% 1,100 Mršić et al. 2014
Hrvatska (zapadna Hrvatska) 36.8% 220 Mršić et al. 2014
Srbija (Aleksandrovac) 35.29% 85 Todorović et al. 2014
Bosna i Hercegovina (Srbi) 34.6% 81 Battaglia et al. 2008
Hrvatska (centralna Hrvatska) 31.8% 220 Mršić et al. 2014
Srbija (Vojvodina) 30.8% 57 Veselinović, 2008
Ukrajina (Zakarpatska oblast) 30%< Utevska et al. 2015
Ukrajina (Černjivecka oblast) 30%< Utevska et al. 2015
Srbija (Beograd) 29.20% 113 Peričić et al. 2005
Crna Gora 29.2% 404 Mirabal et al. 2010
Sjeverna Makedonija (Makedonci) 28.1% 314 Jankova et al. 2019
Bjelorusija (istočna Polezija) 26.04% 96 Kushniarevich et al. 2013
Bjelorusija (zapadna Polezija) 25.62% 121 Kushniarevich et al. 2013
Ukrajina (Harkivska oblast) 25.5% 55 Kushniarevich et al. 2015
Hrvatska (sjeverna Hrvatska) 25.4% 220 Mršić et al. 2014
Slovačka 25% 164 Rębała et al. 2013
Ukrajina (Lavovska oblast) 25%> 194 Mielnik-Sikorska et al. 2013
Ukrajina (Čerkaška oblast) 24.6% 114 Kushniarevich et al. 2015
Moldavija 23.9% 322 Varzari, 2006
Ukrajina (Černigovska oblast) 22.9% 96 Kushniarevich et al. 2015
Ukrajina (Sumska oblast) 22.8% 101 Kushniarevich et al. 2015
Ukrajina 22% 759 Kushniarevich et al. 2015
Gagauzi (Etulia)22%Varzari, 2006.
Bugarska 21.9% 808 Karachanak et al. 2013
Slovenija 21.6% 104 Šehović et al. 2018
Rusija (Ukrajinci u Belgorodskoj oblasti) 21.4% 56 Kushniarevich et al. 2015
Ukrajina (Ivano-Frankivska oblast) 21.1% 57 Kushniarevich et al. 2015
Srbija (Rusini u Vojvodini) 20% 200 Veselinović et al. 2014
Ukrajina (Hmeljnička oblast) 19% 179 Kushniarevich et al. 2015
Gagauzi (Kongaz) 18.8% Varzari, 2006.
Arumuni-Vlasi 18,34%200Boch et al. 2005.
Sjeverna Makedonija 18.3% 101 Šehović et al. 2018
Bjelorusija (centralna Bjelorusija) 18.18% 88 Kushniarevich et al. 2013
Češka 17.4% 75 Battaglia et al. 2008
Bjelorusija 17.17% 565 Kushniarevich et al. 2013
Rusija (južna/zapadna) 15.9% 484 Balanovsky et al. 2008
Bošnjaci Sandžaka 14.7% 299 (17. april 2020.) Bošnjački DNK projekat (baza, neproporcionalno)
Albanija 14.5% 55 Battaglia et al. 2008
Rumunija 14.4% 104 Šehović et al. 2018
Poljska (Wrocław, Donjošlesko vojvodstvo) 14.1% 99 Kushniarevich et al. 2015
Bjelorusija (istočna Bjelorusija) 13.95% 86 Kushniarevich et al. 2013
Poljska (Kurpi, Mazovija) 13% 158 Rębała et al. 2013
Moravski Vlasi (Češka)12%Ehler 2010
Mađarska 11.1% 1,259 Kushniarevich et al. 2015
Sjeverna Makedonija (Albanci) 11% 64 Battaglia et al. 2008
Bjelorusija (sjeverna Bjelorusija) 10.89% 101 Kushniarevich et al. 2013
Rusija 10.5% 1,228 Balanovsky et al. 2008
Rusija (centralna Rusija) 10% 364 Balanovsky et al. 2008
Poljska 9.9% 191 Rootsi et al. 2004
Poljska (Kociewie) 9% 158 Rębała et al. 2013
Grčka 6.5% 92 Battaglia et al. 2008
Litvanija (južna Žemaitija) 6.3% 48 Kushniarevich et al. 2015
Italija 6.1% 6,115 Kushniarevich et al. 2015
Rusija (sjeverna Rusija) 5.7% 380 Balanovsky et al. 2008
Poljska (Kašubija) 5% 204 Rębała et al. 2013
Njemačka (Lužička, Lužički Srbi) 4.1% 123 Kushniarevich et al. 2015; Rębała et al. 2013
Kosovo (Albanci) 2.77% 114 Peričić et al. 2005
Bjelorusija (zapadna Bjelorusija) 2.74% 73 Kushniarevich et al. 2013
Njemačka 2.5% 2,745 Kushniarevich et al. 2015
Litvanija 2.3% 301 Kushniarevich et al. 2015

Stanovnici Bosne i Hercegovine, među kojima Bošnjaci, su najtipičniji predstavnici ove haplogrupe danas u svijetu.

Poznati pripadnici haplogrupe

Knez Gleb Sviatoslavič (oko 1052. – 30. maja 1078.) bio je knez Tmutarakana i Novgoroda. Pripadao je dinastiji Rurikoviča, osnivača Kijevske Rusije. Gleb Sviatoslavič je vladao Tmutarakanom pod sveukupnom vlašću svoga oca Sviatoslava Iaroslaviča, kneza Černigova. Njegov otac ga je imenovao knezom Novgoroda 1067. ili 1068. godine. Prema spisu kijevskog monaha i historičara Nestora Ljetopisca Povijest prošlih vremena (rus: По́весть временны́х лет), Gleb Sviatoslavič je bio ljubazan prema siromašnima i gostoljubiv prema neznancima, revanistiran prema crkvi, topao u vjeri, miran i lijepog izgleda. DNK analize posmrtnih ostataka koji se pripisuju Glebu Sviatoslaviču su utvrdile da je pripadao haplogrupi I2a1b-L621>CTS10936>S19848>CTS4002>CTS10228>Y3120+ te da je preko autosomalne DNK pretežno bio istočnoevropskog porijekla, poklapajući se najviše sa modernim Poljacima (Margaryan et al. 2019).

Knez Batić Mirković, bio je veliki knez bosanski za vrijeme vladavine bosanskog kralja Stjepana Tvrtka II. u 15. stoljeću. Obitelj Mirkovića potiče od srednjovjekovne bosanske vlastele Pribinića. Prema natpisu na njegovom stećku koji se nalazi u nekropoli u Kopošićima kod Ilijaša bio je vezan za srednjovjekovni grad Visoki. DNK analizom posmrtnih ostataka ispod stećka kneza Batića je utvđeno da je pripadao haplogrupi I2a1b-L621>CTS10936>S19848>CTS4002>CTS10228>Y3120>S17250>PH908 (Kalajdžić et al. 2019). Na stećku kneza Batića je uklesan natpis: +Va ime otca i sina i svetoga Duha amin. Se leži knez Batić na svojoj zemlji na plemenitoj, milostju božjom i slavnoga gospodina kralja Tvrtka knez bosanski. Na Visokom se pobolih, na Duboku me dan dojde. Si bilig postavi gospoja Vukava s mojimi dobrim i živu mi virno služaše i mrtvu mi posluži.

Martin Luther (1483-1549), rođen u Eislebenu u carskom posjedu Svetog rimskog carstva Kneževini-izborniku Saksoniji u današnjoj istočnoj Njemačkoj. Bio je njemački teološki i vjerski reformator i začetnik protestanske reformacije. Reformacija koju je pokrenuo Martin Luther je u visokoj mjeri ostavila traga u teološkim i političkim prilikama u Evropi od doba renesanse do današnjih dana. Luther je propovjedao da se spasenje ne može postignuti dobrim djelima, već je primljeno samo Božijom milosti kroz vjeru u Isusa Krista. Njegova teologija je osporavala vlast i autoritet Svete Stolice, podučavajući da je Sveto pismo odnosno Biblija jedini izvor istinske percepcije vjere i kršćanske doktrine. Sudeći po vjerovatnim Lutherovim potomcima, čiji se haplotipovi nalaze u projektu Luther na komercionalnoj DNK kompaniji FamilyTreeDNA, Martin Luther je vjerovatno pripadao haplogrupi I2a1b-L621>CTS10936> S19848>CTS4002>CTS10228+.

Miklós Horthy (1868-1957), bio je austrougarski admiral i kasnije regent Mađarske između 1920. i 1944. godine. 1919. godine, nakon završetka prvog svjetskog rata, svrgnuo je komunističku vlast Béla Kune i zabranio djelovanje komunističke partije u Mađarskoj. Horthyovi rođaci su objavili svoje Y-DNK rezultate na ruski naučno-popularni projekat molekularne genealogije MolGen, i svi su bili pozitivni na granu I2a1b-L621>CTS10936> S19848>CTS4002>CTS10228>Y3120+

Slika ima prazan alternativni atribut; njen naziv fajla je novak-djokovic-i-won-t-play-in-dubai-my-next-tournament-in-indian-wells-.jpg

Novak Đoković (rođen 1987.), teniser. Prema rezultatima rođaka postavljenog na Srpskom DNK projektu, pripada I2a1b-L621>CTS10936>S19848>CTS4002>CTS10228>Y3120>S17250>PH908 . Đoković važi za jednog od najvećih tenisera svih vremena. Od aprila 2017. osvojio je 12 grend slem turnira u singlu, četvrtu po redu u istoriji, i držao je prvo mjesto na ATP ljestvici ukupno 223 tjedna.

Autori: Usame Zukorlić & koordinacioni tim Bošnjačkog DNK projekta

Reference

13 Comments

  1. Muhamed Huremović kaže:

    NA KOJOJ ADRESI SE NALAZITE I DALI MOGU DOĆI LIČNO NA ADRESI VAŠEG LABARATORIJA DA MI UZMETE UZORAK ILI BRIS RADI ISPITIVANJA MOGA PORIJEKLA, ILI NA KOJI NAČIN VEĆ VI RADITE I UZIMATE UZORKE ILI BRISEVE ???

    HVALA LIJEPA.

  2. Srdjan kaže:

    Eto prijatelji, drago mi je da smo se složili da ipak nisu u pitanju Goti, kao što smo imali svojevremeno diskusije.Sve najbolje u daljem radu.

  3. Marko kaže:

    Vidim da ste u statistiku zastupljenosti Hg I2a stavili Hrvatske regije osim južne koja ima oko 60 % navedene HG. Nadam se da je to omaška.

    Poštujem vaše istraživanje te se nadam da će te pomoći istražiti podrijetlo naroda prije svega u Bosni i Hercegovini ali i pleme koje je udarilo temelje stare Bosne.
    Svi su izgledi da je I2a haplogrupa temeljnog plemena jer se genetskim istraživanjem lako mogu odvojiti haplogrupe Vlaha katunara i Turaka koji su naseljeni u vrijeme Turske okupacije BiH,kao i ostataka Ilira,kelta i tračana koji su živjeli prije dolaska I2a.
    Mislim da se vidi da je slično i u Hrvatskoj s tim što se sjever Hrvatska našao pod višestoljetnim udarima,Franaka,Mlečana i zapadnih Slavena pa sjever hrvatske ima više sjeverne genetike.

    • Zorica kaže:

      Na mapi srpskog DNK projekta mozete naci veliki broj testiranih – u glavnom Srba – iz Dalmacije (cak s prezimenima). Najcesca haplogrupa u Dalmaciji je I2a1 ogranak PH908. Svakako je zanimljivo pogledati posto je najveca baza podataka iz bivse Jugoslavije iako su testirani u glavnom Srbi. Bilo bi zanimljivo spojiti podatke iz regiona i stvoriti medjunarodnu stranicu za bolji pregled, pogotovo zato sto analize haplogrupa i mitohondrijske DNK nemaju gotovo nikakve veze sa danasnjim nacijama.
      https://dnk.poreklo.rs/DNK-projekat/

      • Marko kaže:

        Srbi iz Bosne i Hrvatske ( Dalmacije) su Vlasi katunari različitog porjekla ..I2a dinaric S tj PH 908 imaju oko 15 % i to samo od ljudi koji su sklopom raznih okolnosti postali Vlasi. Naprosto se za mnoge testirane u Srpskom DNK projektu a koji imaju PH 908 može vidjeti da su bivši Hrvati ili Bošnjaci. Vekići,Hrvati iz Vrgorca,Ušljebrke,Hrvati iz Benkovca,Dobrići bivši Hrvati iz Dobrog polja,Vranić starinom iz Polače i Vrlike. Beara bivši Stričević iz lećavice.Babac ,muslimansko dijete zarobljeno u nekoj tvrđavi.Kubat musliman,prešao na pravoslavlje po propasti Turske na našim prostorima. Poljak i Lukić iz Tribuljine došli kao bunjevci katolici pa postali Vlasi i pravoslavci itd. U dalmaciju su naselili Vlasi Kričke,Macure,Mataguži Morlaci,Mirlovići,te nešto Arbanasa koji su postali Vlasi u Albanskim graničnim područjima. Zanimljivo je da DNK testiraju samo Srbi iz Dalmacije čija prezimena najčešće završavaju na ić a ne testiraju ljudi ružnih nadimačkih prezimena koja čine preko 90 % prezimena pravoslavnih dalmatinaca.

  4. Раде Бракочевић kaže:

    Može li šire o ogranku Z17855 . Bliže đe se javlja “na području istočnog Balkana i istočne Evrope”.

  5. Ugljanin Nedzad kaže:

    Veoma zanimljive stvari koje zasluzuju paznju. Svakako zasluzujete sve pohvale. Interesuje me dali postoji mogucnost da organizujete istrazivanje dobrovoljaca iz bivse Yu, da bi provjerili ili dokazali koji je narod genetski veoma blizak ili isti. Misljenja sam da bi takva informacija doprinijela brzem pomirenju ljudi na balkanu. Prijavljujem se za istrazivanje jer me interesuje ko sam i odakle sam jer su moji pradjedovi zbog velikih ratova po balkanu stalno mijenjali mjesto prebivanja do dan danas nazalost se jos uvijek nije nista promijenilo. Pozdrav ekipi i svaka cast za ulozeni trud i vrijeme trazeci istina.

  6. Marijana kaže:

    Dokaz da su bosnsci Srbi , hrvati su R1a oko Zagreba

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *


Maksimalna veličina datoteke: 2 MB.
Možete učitati: fotografiju, audio, video, dokument.
Veze na YouTube, Facebook, Twitter u tekst komentara automatski će biti ugrađeni.

 
REKLAME
Test
Test
Translate »