R-Y82919 – Rod Bihoraca

Genetika:

R1b>BY611>Y32147>Y82919 je starosti (TMRCA) 1050 godina, dok testirani Agović i Arap porijeklom sa naših prostora imaju zajedničkog pretka prije 650 godina.

Porijeklo

http://scaledinnovation.com
https://phylogeographer.com

R-Y82919 je indoevropskog starokeltskog porijekla i predstavlja osnivače Ilirske kulture.

Nastanak

R-Y82919 je nastala na prostoru Malesije, koja danas obuhvata dijelove Crne Gore i sjevera Albanije.

Od starih plemena, najdominantnije je vezana za porijeklo dio plemena Tači, koji je vezan za pleme Murića, međutim, R1b-BY611 se danas nalazi kod većine starih plemena u Malesiji i uglavnom kod dijela stanovnika koji se smatraju “anasima – starosjediocima”, što ukazuje da je ova grana na ovom prostoru vjerovatno najstarija i da su ostala ilriska plemena kasnije doseljena iz drugih krajeva Ilirije u periodu rapsada Rimskog carstva.

Širenje

[googlemaps https://www.google.com/maps/d/u/0/embed?mid=1uw5wOMZBhQd_4YwCRSznDZrPnBDOkgW1&w=1000&h=600]

(u gornjem lijevom uglu, klikom na ikonu pored naslova, može se izabrati više opcija za pretraživanje mape – CTRL+scroll za zumiranje)

Pleme Bihoraca

Geografija

Rod R-Y82919 Bihoraca naseljavaju prsotor bihorske regije, koja je ime dobila po Bihoru, bivšem srednjovjekovnom gradu čiji se ostaci nalaze na teritoriji Bijelog Polja. Regija je uglavnom naseljena Bošnjacima.

Potomci roda R-Y82919 Bihoraca danas naseljavaju uglavnom Gornji Bihor, teritoriju opštine Petnjica.

Historija

Rani Srednji vijek

Porijeklo roda R-Y82919 Bihoraca još uvijek nije dovoljno rasvijetljeno. Predanja ukazuju naveze se Plavom, Kučima ili sjeverom Albanije. Genetski, najbliža je srodnost sa dijelom plemena Tači, kosovskoj grani
R1b>Y32147* koja je povezana sa plemenom Murić, koja je bratska bihorskoj.

Klasifikacija plemena u Albaniji od Franz Seiner, 1918. i prikazivanje regiona Tačija

Porijeklo genetskog roda R-Y82919 Bihoraca treba tražiti sa porijeklom plemena Tači, zatim Murić, oni kosi su nosioci R1b haplogrupe.

Tri su teritorije potencijalni kandidati za porijeklo R-Y82919 Bihoraca:

  1. teritorija Puke, matična teritorija plemena Tači
  2. teritorija Anamali i Murićan, na granici između Crne Gore i Albanije, odakle R1b Tači imaju predanje da vuku porijeklo
  3. dio teritorije Klimenta, odakle prema predanju svi Murići vode porijeklo

15. vijek

Ovo područje osvajaju Osmanlije 1455. godine te se nalazi u sastavu Osmanskog carstva.

– Januar 1470. god. – Nakon osnivanja sandžaka Hercegovina, Bihor postaje sastavni dio te velike teritorijalne jedinice.

16. vijek

– 1591. god. – U popisanom defteru se pominje 75 porodica na Bihoru sa islamskim imenima.

17. vijek

– 1699. god. – Novi posjednik u Bihoru po odluci organa centralne vlasti Osmanske države, postao je Mehmed Ćor-paša Gurci, koji je za svoje sjedište dobio Loznu. Tačan datum njegovog dolaska u Bihor nije poznat a pominje se u istoriografiji najčešće 1699. i 1700. godina.

18. vijek

– 1700. god. – susjedi Bihoraca postali su Klimenti koje je osmanska vlast iz njihovog matičnog područja (sjeverna Albanija), raselila na Peštersku visoravan. Njihova nastojanja da se silom vrate u zavičaj iz kojeg su raseljeni, izazvala je nemire na području bihorske planine Moravac (granični pojas između Bihora i Pešteri), koji su se odatle preko Huma, prenijeli i na okolinu Rožaja.

– 1721. god. – misionari Rimske kurije koji su boravili na Pešteri, zabilježili su da je to područje sastavni dio Bosanskog elajeta, što bi moglo značiti da se ta administrativna promjena odnosila i na Bihor i da se mogla dogoditi i nekoliko godina ranije. Prema nekim vijestima bihorski begovi Ćorovići i Hajdarpašići su iste godine uspjeli da Pešter ‘’preotmu’’ od pećkih begova Mahmudbegovića i stave pod svoju vlast.

– 1724. god. – Bihor se pominje kao sastavni dio Bosanskog elajeta i to sa statusom kadiluka. Podatak je sadržan u jednom šikajet defteru koji se čuva u ANU BiH.

– 1731. god. – Hoda-paša je ‘’globio ‘’ Bihor i Bijelo Polje u znak osvete što su mu Hajdarpašići i Ćorovići uspjeli ispod njegove vlasti uzeti područje Pešteri.

– 1737. god. – oko 2.000 pobunjenika sa područja crnogorskih Brda su u ljeto, na putu prema Novom Pazaru, gdje su trebali da se susretnu sa austrijskim trupama, napali područje Bihora i tom prilikom znatno oštetili šest ‘’bojnih kula’’.

– 1738. god. – vojvoda Vuksan Bojović iz Vasojevića i njegov brat Đeka sa preko 200 ljudi, izvršili su napad na Bihor u kome je teško stradalo selo Trpezi. Naročitu surovost ispoljili su ljudi pod komandom Đeke Bojovića koji je prema istorijskim izvorima ‘’popalio Bihor i Pešter’’. Tokom borbi u Trpezima, naročito snažan otpor pružili su Durakovići i Huremovići, koji su se sklonili u pećinu zvanu Vilin razboj.

19.-20. vijek

Poslije Berlinskog kongresa kada je Bosna i Hercegovina data na upravljanje Austro-Ugarskoj, regija Bihora ostaje u sastavu Turskog carstva u okviru Novopazarskog sandžaka.

Poslije Balkanskih ratova 1913. godine i podjele Sandžaka ova regija ulazi u sastav Crne Gore u čijem sastavu se nalazi i danas.

U periodu od 1941. do 1946. Mula Osman Hrastoder predvodi sandžačku muslimansku miliciju Bihora i pobjeđuje u nizu okršaja protiv četničkih i partizanskih odreda.

Gazi Osman Hrastoder i Muslimanska milicija Gornjeg Bihora

Bihorci i bošnjaštvo

Bihorci iz Sandžaka u Bosanskom pašaluku, opredijelili su se za bošnjački nacionalni identitet. Bihorci su podržali pokret za autonomiju Bosne predvođen Husein kapetan Gradaščevićem i učestovale su u bitci 18. jula 1831. na Kosovu protiv Osmanske vojske u kojoj je bošnjačka vojska pobijedila.

1878. se Sandžak odvaja od Bosne, što je teško palo svim stanovnicima Sandžaka. 1912. godine Bihorci, kao i ostali branioci Sandžaka, su neuspješno odbranili Sandžak od srpsko-crnogorske okupacije. Pet godina kasnije, 1917. godine, u Sjenici se održava Sjenička konferencija u kojoj su gradonačelnici većine sandžačkih gradova tražili ponovno pripajanje Sandžaka Bosni. Bihorce su na konferenciji predstavljali Ahmet Šahman iz Lozne i Duljko Ramhusović, gradonačelnik Berana.

Bihorci su se izjašnjavali kao muslimani, držeći se za muslimanski nacionalni identitet. Većinski jezik je već tada postao bosanski – sandžačka varijanta, kojeg su oslovljavali sa “naški”.

Izvori:

  1. Sait Šabotć, Istorija Bihora, Hronologija
  2. Eupedia
  3. Scaledinnovation
  4. Phylogeographer


 

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

REKLAME
Test
Test
Translate »